Networking, iş hayatında karşılıklı fayda sağlayan bir ilişki ağı kurmak ve o ağı canlı tutmaktır. Yeni müşteri, iş birliği, tavsiye ya da iş teklifi çoğu zaman ilan sayfasından değil, bir tanıdığın "sizi şu kişiyle tanıştırayım" demesinden gelir. Networking'in zor kısmı tanışmak değil; tanışmayı iki hafta sonra hatırlanan bir ilişkiye çevirmek.
Kısaca: Networking nedir?
Networking, iş ve meslek çevrenizde birbirine yardımcı olabilecek insanlarla tanışmak, iletişim bilgisi paylaşmak ve bu ilişkiyi zaman içinde sürdürmektir. Network, kurduğunuz ilişki ağının adıdır; networking ise o ağı kurma işidir. İyi networking önce vermeye odaklanır: bilgi, tanıştırma ya da yardım. Satış ve iş fırsatı bu ilişkinin sonucu olarak gelir.
Networking ne demek, network ile farkı ne?
İngilizcede "network" ağ demek. İş dünyasında kişinin tanıdığı, güvendiği ve gerektiğinde arayabildiği insanların bütünü için kullanılır. "Networking" ise bu ağı kurma ve besleme eylemidir; Türkçede "ilişki ağı kurmak" ya da kısaca "çevre edinmek" diye de anlatılır.
Bir örnekle: bir fuarda tanıştığınız 30 kişi henüz network sayılmaz, yalnızca temastır. Bunlardan biriyle ertesi hafta kahve içer, ona işine yarayacak birini tanıştırırsanız networking yapmış olursunuz. Fark, ilişkinin tek bir tanışmadan sonra devam etmesindedir.
Networking neden işe yarar? Zayıf bağların gücü
Yeni fırsatlar çoğu zaman en yakın çevrenizden çok, ara sıra gördüğünüz tanıdıklardan gelir. Sosyolog Mark Granovetter 1973'teki çalışmasında, işini bir tanıdık aracılığıyla bulanlara o sırada o kişiyi ne sıklıkla gördüklerini sordu: yalnız %16,7'si "sık", %55,6'sı "ara sıra", %27,8'i "nadiren" dedi (The Strength of Weak Ties). Açıklaması basit: yakın çevrenizle aynı bilgiyi duyarsınız, uzak tanıdıklar ise başka çevrelerde dolaşır ve size yeni bilgi taşır.
Fikir 2022'de büyük ölçekte sınandı. Science dergisinde yayımlanan LinkedIn deneyi 5 yıl boyunca 20 milyondan fazla kişiyi izledi; bu sürede 2 milyar yeni bağlantı ve 600 bin yeni iş oluştu (Rajkumar ve ark., 2022). Ortak tanıdık sayısına göre bakıldığında en çok iş değişikliğini orta derecede zayıf bağlar getirdi; bağ çok zayıfladığında etki yeniden azaldı. Dijitalleşmiş sektörlerde zayıf bağlar, daha az dijital sektörlerde güçlü bağlar daha çok işe yaradı.
Pratikte bu şu demek: yılda iki kez gördüğünüz tedarikçi, eski bir iş arkadaşınızın ortağı ya da bir etkinlikte beş dakika konuştuğunuz kişi, bir sonraki müşterinizi getirebilir. Yeter ki sizi hatırlasın ve size ulaşabilsin.
Networking nasıl yapılır? 7 adım
- Kimi tanımak istediğinizi belirleyin. "Herkesle tanışayım" yerine iki üç grup seçin: müşteri olabilecek sektörler, iş birliği yapabileceğiniz meslekler, sizi tavsiye edebilecek kişiler.
- Doğru ortamı seçin. Hedef kitlenizin gerçekten bulunduğu yerlere gidin; aşağıda bir liste var.
- Kendinizi iki cümlede anlatın. Ne yaptığınızı ve kime yardımcı olduğunuzu söyleyin; unvanı değil, işi anlatın. "Muhasebeciyim" yerine "küçük işletmelerin e-fatura ve vergi takibini yapıyorum" daha akılda kalır.
- Konuşmaktan çok soru sorun. Karşınızdakinin işini, şu anki derdini, aradığı kişiyi sorun. İnsanlar dinlendikleri konuşmayı hatırlar.
- İletişim bilgisini o anda paylaşın. "Sonra eklerim" denen numara çoğu zaman eklenmez. Bilginin karşı tarafın telefonuna konuşma bitmeden geçmesi gerekir.
- Aynı gün ya da ertesi gün kısa bir mesaj atın. Nerede tanıştığınızı ve konuştuğunuz konuyu hatırlatın; söz verdiğiniz bir bağlantı ya da bilgi varsa ekleyin.
- İlişkiyi besleyin. Arada bir işine yarayacak bir haber, bir tanıştırma ya da tebrik gönderin. Yalnız ihtiyacınız olduğunda arayan kişi olmayın.
Nerede networking yapılır?
- Ticaret ve sanayi odaları, meslek odaları: komite toplantıları ve eğitimler, aynı şehirdeki işletme sahipleriyle tanışmanın en doğal yoludur.
- Sektör fuarları ve kongreler: kısa sürede çok sayıda ilgili kişiyle tanışırsınız. Fuara hazırlığı fuarda dijital kartvizit taktikleri yazısında anlattık.
- Dernekler, iş kadınları ve genç girişimci grupları, mezun ağları: ortak geçmiş ilk sohbeti kolaylaştırır.
- Eğitimler, seminerler ve iş kahvaltıları: küçük gruplarda daha uzun ve daha akılda kalan sohbetler olur.
- LinkedIn: tanıştığınız kişiyi kaybetmemenin ve yeni kişilere ortak tanıdık üzerinden ulaşmanın yeri.
Tanışma anında iletişim bilgisi nasıl paylaşılır?
Networking'in kopma noktası burasıdır: güzel bir sohbet olur ama iki gün sonra kimse kimin numarasını nereye yazdığını hatırlamaz. Dört yaygın yolun farkı:
| Yol | Karşı tarafta ne olur? | Zayıf yanı |
|---|---|---|
| Kâğıt kartvizit | Cebine ya da çantasına girer | Rehbere elle yazılması gerekir; çoğu zaman kaybolur |
| Numarayı söyleyip yazdırmak | Telefonuna bir numara kaydolur | Ad, firma ve unvan eksik kalır; yanlış yazılabilir |
| LinkedIn QR kodu | Profiliniz açılır; bağlantı isteğini oradan gönderir | Tam kullanım için ikinizde de uygulama ve hesap olmalı; telefon numarası gelmez |
| NFC dijital kartvizit | Kartı telefona dokundurur, profiliniz açılır, tek dokunuşla rehbere kaydeder | Kart elinizde olmalı; NFC'si kapalı telefonda karttaki QR kod okutulur |
LinkedIn kodunu mobil uygulamada bulursunuz: ana sayfanın üstündeki arama çubuğunda QR simgesine dokunun, Kodlarım sekmesi kendi kodunuzu gösterir, Tara sekmesi karşınızdakinin kodunu okur (LinkedIn Yardım).
Tanışmanın bu anını kolaylaştırmak için biz NFC dijital kartvizit üretiyoruz: karşınızdaki kişi uygulama indirmeden adınızı, firmanızı, unvanınızı ve telefonunuzu tek dokunuşla rehberine kaydeder; LinkedIn bağlantınız da açılan profilinizde durur. Profilde neleri göstermeniz gerektiğini dijital kartvizitte hangi bilgiler olmalı yazısında topladık.
Tanıştıktan sonra: takip mesajı nasıl yazılır?
Takip mesajı kısa olur ve karşı tarafa bir şey verir. Şu yapı işe yarar: nerede tanıştığınız, konuştuğunuz tek bir konu, söz verdiğiniz şey ve bir sonraki adım. Örnek:
"Merhaba Ayşe Hanım, dün Gaziantep'teki ihracat seminerinde tanışmıştık. Bahsettiğim gümrük müşavirinin iletişim bilgisi ekte. ocakta yeni katalog için görüşmek isterseniz yazmanız yeterli."
Mesajı tanışmanın üzerinden çok geçmeden gönderin; konuşma karşı tarafın aklındayken. Bilgileriniz zaten rehberine kaydolduysa mesajınız da isminizle görünür, "bu kimdi" sorusu ortadan kalkar.
Networking yaparken sık yapılan hatalar
- İlk cümlede satış yapmak: tanışmanın ilk dakikası fiyat listesi için değil, karşınızdakini anlamak için.
- Yalnız "işe yarar" kişilerle konuşmak: zayıf bağ araştırmalarının gösterdiği gibi fırsat çoğu zaman uzak bir tanıdıktan gelir.
- Kartı verip beklemek: takip etmeyen taraf genellikle unutulan taraftır.
- Güncel olmayan bilgi: eski numara ya da eski unvanla dağıtılan kart, ilk izlenimi bozar. Bilgileriniz değişince kartı değil, profili güncellemek bu yüzden işe yarar.
Sıkça Sorulan Sorular
Networking Türkçede ne demek?
İş ve meslek hayatında ilişki ağı kurmak ve sürdürmek demektir. Gündelik dilde "çevre edinmek" ya da "network yapmak" olarak da kullanılır.
Network ile networking arasındaki fark nedir?
Network, tanıdığınız ve güvendiğiniz insanlardan oluşan ağın kendisidir. Networking ise bu ağı kurma ve canlı tutma işidir.
İçe dönük biri networking yapabilir mi?
Evet. Kalabalık etkinlikler yerine küçük gruplar, birebir kahveler ve önceden hazırlanmış birkaç soru işi kolaylaştırır. Networking çok konuşmak değil, iyi dinleyip doğru kişiyle iletişimde kalmaktır.
Networking etkinliğine ne götürmeli?
İki cümlelik bir tanıtım, karşı tarafa soracağınız birkaç soru ve iletişim bilginizi anında paylaşmanın bir yolu: kartvizit, NFC kart ya da LinkedIn kodu.
LinkedIn'de networking nasıl yapılır?
Tanıştığınız kişiyi aynı gün, nerede tanıştığınızı yazan kısa bir notla ekleyin. Paylaşımlarına arada bir anlamlı yorum yapın ve sizin alanınızla ilgili bir soruyu sorduklarında yardımcı olun.
Networking ne kadar sürede sonuç verir?
Belli bir süresi yoktur. İlişkiler aylar içinde olgunlaşır; bu yüzden ihtiyacınız olmadan önce başlamak gerekir.
Bir sonraki etkinlikten önce
İki cümlelik tanıtımınızı hazırlayın, kimlerle tanışmak istediğinizi yazın ve iletişim bilginizi saniyeler içinde paylaşabileceğiniz şekilde gidin. Kâğıt kartvizitle dijital kartvizitin farkını dijital kartvizit mi kâğıt kartvizit mi yazısında karşılaştırdık; karar verdiyseniz NFC kartvizit sayfamızdan sipariş verebilirsiniz.
