QR kodu okutmak için telefonunuzun kamerasını açıp kodu çerçeveye almanız yeterli. iPhone ve güncel Android telefonların kamerası kodu kendiliğinden tanır, ekranın altında bir bağlantı çıkar, ona dokunursunuz. Ayrı bir uygulama indirmeniz gerekmez. Kamera kodu görmüyorsa sebep çoğu zaman ışık, mesafe ya da kapalı bir kamera ayarıdır; hepsi aşağıda.
Kısaca: QR kod nasıl okutulur?
Telefonun kamerasını açın, QR kodu ekrandaki çerçevenin içine alın ve beliren bağlantıya dokunun. iPhone'da Kamera uygulaması ya da Denetim Merkezi'ndeki Kodu Tara, Android'de kamera ya da Google Lens kodu okur. Bilgisayarda Windows Kamera uygulamasının Barkod modu kullanılır. Kod okunmuyorsa ışığı artırın, telefonu biraz geri çekin ve kameranın QR ayarına bakın.
QR kod (karekod) nedir?
QR kod, telefon kamerasının okuyabildiği kare biçimli, iki boyutlu bir barkoddur; Türkçede karekod da denir. İçinde çoğunlukla bir web adresi olur, ama kişi kartı, Wi-Fi şifresi ya da hazır bir WhatsApp mesajı da taşıyabilir. Kodu Japon DENSO WAVE şirketi 1994'te duyurdu ve patent haklarını kullanmayacağını açıkladı (qrcode.com). Herkesin ücretsiz üretip okutabilmesi bundan kaynaklanır.
Kodun bir de yedek payı var: hata düzeltme. Kodun bir kısmı kirlense ya da yırtılsa bile kalan kareler bilgiyi geri kurar. Dört düzey bulunur; L yaklaşık %7, M %15, Q %25, H %30 hasarı karşılar ve en sık seçilen M düzeyidir (DENSO WAVE). Kenarı hafif yıpranmış bir masa etiketinin hâlâ okunmasının sebebi budur.
iPhone'da QR kod nasıl okutulur?
iPhone'da ayrı bir uygulama gerekmez. Apple'ın iPhone kullanma kılavuzundaki adımlar şöyle:
- Kamera uygulamasını açın ve Fotoğraf modunda kalın.
- iPhone'u, QR kod çerçevenin içinde görünecek şekilde tutun.
- Ekranın en altında beliren bağlantıya dokunun; ilgili sayfa ya da uygulama açılır.
İkinci yol Denetim Merkezi'ndeki Kodu Tara denetimi. Denetim Merkezi'ni açın, Kodu Tara'ya dokunun ve kodu çerçeveye alın. Denetim orada yoksa Denetim Merkezi'ni düzenleyerek ekleyebilirsiniz. Karanlıkta bu ekrandaki el feneri simgesi ışığı açar.
Android'de QR kod nasıl okutulur?
Android'de üç yol var; hangisinin hazır geldiği telefonun markasına ve Android sürümüne bağlı.
- Kamera: Çoğu güncel telefonda kamerayı koda tutmak yeter; Google Lens kodu tanır ve bağlantıyı gösterir (android.com). Google Pixel telefonlarda da en kolay yol kamera uygulamasıdır.
- Hızlı ayarlar: Ekranın üstünden aşağı kaydırın ve QR tarayıcı kutucuğuna dokunun. Bu kutucuk Android 13 ile geldi (Android geliştirici sayfası); listede görünmüyorsa kalem simgesine dokunup ekleyin.
- Google Lens: Chrome'un arama çubuğundaki Lens simgesine dokunun, kamerayla aramayı seçin, kodu kutunun içine alın ve çıkan bağlantıya dokunun.
Samsung Galaxy'de QR kod okutma
Samsung kamerası kodu görmüyorsa ayar kapalı olabilir. Kamera uygulamasında ayarlar simgesine dokunun ve QR kodlarını tarama anahtarını açın. Samsung ayrıca hızlı panelde bir QR tarama simgesi sunar; açılan pencereden galerideki bir görseli de seçebilirsiniz (Samsung destek).
Ekran görüntüsündeki ya da galerideki QR kodu okutma
Kod size mesajla ya da ekran görüntüsü olarak geldiyse kamerayı kendi ekranınıza tutamazsınız. Android'de birkaç yol var: bazı telefonlarda Android 13'ün QR tarayıcısı kodu kayıtlı bir görselden de okuyabilir, Samsung'un QR penceresinde galeriden görsel seçilir, Circle to Search özelliği olan telefonlarda da ekrandaki kodu parmağınızla daire içine almanız yeter.
iPhone'da güncel iOS sürümlerinde ekran görüntüsünü Fotoğraflar'da açıp koda basılı tutmayı deneyin; bağlantı çıkarsa ona dokunun. Çıkmazsa en kestirme yol, görüntüyü bilgisayarda ya da başka bir telefonda açıp o ekranı kamerayla okutmaktır.
Bilgisayarda QR kod nasıl okunur?
Dizüstü bilgisayarın kamerası varsa Windows'un kendi Kamera uygulaması kodu okur. Uygulamayı açın, sağ taraftaki Barkod düğmesinin seçili olduğundan emin olun ve kodu kameraya gösterin. Uygulama kodu kendiliğinden tarar, bağlantı alt kısımda görünür (Microsoft destek).
Kod bilgisayar ekranındaysa tersini yapın: telefonun kamerasını ekrana tutun. Ekran parlaklığını artırın ve telefonu ekrana yapıştırmayın; kameranın odaklanması için biraz mesafe gerekir.
QR kod okumuyorsa ne yapmalı?
Kod çoğunlukla kendi kusurundan değil, ortamdan dolayı okunmaz. Tabloyu yukarıdan aşağı deneyin:
| Ne oluyor? | Muhtemel sebep | Ne yapmalı? |
|---|---|---|
| Kamera kodu hiç fark etmiyor | Kameranın QR ayarı kapalı (Samsung'da sık) | Kamera ayarlarından QR taramayı açın ya da Google Lens'i deneyin |
| Görüntü bulanık, kod titriyor | Telefon koda çok yakın | Telefonu geri çekin; kod ekranın üçte biri kadar görünsün |
| Görüntü karanlık ya da parlak | Az ışık ya da laminasyon yansıması | El fenerini açın, yansıma varsa açıyı değiştirin |
| Kod çok küçük | Baskı 2 cm'nin altında | Telefonu yavaşça yaklaştırın; yeni baskıda kodu büyütün |
| Kodun kenarı kesik | Etraftaki beyaz boşluk (sessiz alan) yok | Kodu basan kişiye bildirin; okuyucu kodun sınırını bulamıyor |
| Açık renk kod koyu zeminde | Ters renk | Bazı okuyucular tanımaz; Google Lens'i deneyin |
| Hiçbiri değil | Kamera camı kirli | Kamerayı silin, bir kez daha deneyin |
Kodu kendiniz bastıracaksanız bu tablonun yarısını baştan önleyebilirsiniz. Ücretsiz QR kod oluşturucumuz kodu M düzeyinde ve 4 modüllük sessiz alanla üretir, en az kaç santim basılması gerektiğini de yazar: kısa bir web adresi için 2 cm, içinde kişi kartı taşıyan uzun kodlar için 2,5 cm. Aracı yayına almadan önce ürettiği beş kod türünü ayrı bir okuyucuyla tek tek okuttuk. Kartvizite basılacak kodun ayrıntıları QR kod kartvizit nasıl yapılır yazısında.
QR kod okuturken nelere dikkat etmeli?
QR kodun içindeki adresi gözle okuyamazsınız; dolandırıcılar da bunu kullanır. ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) 2022'de gerçek kodların üstüne sahte kod yapıştırılarak para çalındığı vakalar için uyarı yayımladı (FBI IC3). Uyarıdaki önlemler:
- Bağlantıya dokunmadan önce adresi okuyun; beklediğiniz siteye mi gidiyor, harfleri doğru mu?
- Masadaki, duvardaki ya da makinedeki kodun üstüne ayrı bir etiket yapıştırılmış mı, bakın.
- QR koddan uygulama indirmeyin; uygulamayı mağazada kendiniz arayın.
- Ayrı bir QR okuyucu uygulaması indirmeyin; telefonunuzun kamerası zaten okur.
- QR kodla açılan bir sayfadan ödeme yapmaktan kaçının.
Kameranın bağlantıyı önce ekranın altında göstermesi bu yüzden işe yarar: dokunmadan önce nereye gideceğinizi görürsünüz.
QR kod mu, NFC mi?
QR kodda karşınızdaki kişi kamerayı açar, kodu çerçeveler ve bağlantıya dokunur. NFC kartta telefonu karta dokundurmak yeter, profil kendiliğinden açılır. Biz NFC dijital kartvizitlerimizin arkasına isteğe bağlı QR kod da basıyoruz; NFC'si kapalı ya da olmayan telefonlar aynı profile kamerayla ulaşır. İki yöntemi NFC kartvizit mi QR kod mu yazısında karşılaştırdık, kartı telefona nasıl tutacağınızı da NFC kartvizit nasıl okutulur yazısında anlattık.
Sıkça Sorulan Sorular
QR kod okutmak için uygulama gerekir mi?
Hayır. iPhone'un ve güncel Android telefonların kamerası QR kodu kendisi okur. FBI da ayrı bir okuyucu uygulaması indirmemeyi öneriyor.
QR kod okutmak ücretli mi?
Hayır. Okutmak da üretmek de ücretsizdir; kodun sahibi DENSO WAVE, patent haklarını kullanmıyor.
Karekod ile QR kod aynı şey mi?
Günlük dilde evet; karekod, QR kod için kullanılan Türkçe addır. İlaç kutularındaki karekod ise Data Matrix denen başka bir iki boyutlu koddur; Google Lens gibi okuyucular çözer ama içinden bağlantı değil ürün ve seri numarası çıkar.
Ekran görüntüsündeki QR kod nasıl okunur?
Android'de QR tarayıcısı, Samsung'un QR penceresi ya da Circle to Search kayıtlı görseli okur. iPhone'da ekran görüntüsünü Fotoğraflar'da açıp koda basılı tutmayı deneyin; olmazsa görüntüyü başka bir ekranda açıp kamerayla okutun.
Bilgisayarda QR kod okunur mu?
Evet. Windows'un Kamera uygulamasında Barkod modu seçiliyken kodu kameraya göstermeniz yeter; bağlantı uygulamanın altında görünür.
QR kodun süresi dolar mı?
Kodun kendisi dolmaz; içindeki adres kapanırsa kod açılacak bir sayfa bulamaz. Bazı sitelerin ürettiği kodlar kendi adreslerinden yönlendirme yapar ve abonelik bitince çalışmayı bırakır. Bizim aracımızın ürettiği kod adresi doğrudan taşır, araca bağlı değildir.
Kodunuz ilk denemede okunsun
Okutan tarafta iş kamerayı tutmaktan ibaret; kodun okunup okunmayacağını ise çoğu zaman basan taraf belirler. Masaya, vitrine ya da kartvizite koyacağınız kodu QR kod oluşturucumuzla ücretsiz hazırlayın, basmadan önce bir iPhone ve bir Android telefonla okutun. Kamera açtırmadan da paylaşmak isterseniz NFC kart bir dokunuşla aynı işi yapar.
