İş yerinin kapısını açan kart, otopark bariyerini kaldıran etiket, depoda kendi kendine sayılan koliler ve telefona dokundurunca bilgileri açılan kartvizit aynı ailenin üyeleridir: RFID. RFID, bir çipteki bilgiyi radyo dalgasıyla, dokunmadan ve görmeden okuyan tanımlama sistemidir. Aşağıda RFID'nin ne demek olduğunu, kart ve etiket türlerini, frekansların farkını, NFC ile ilişkisini ve telefonun hangi kartları okuyabildiğini anlattık.

Kısaca: RFID nedir?

RFID, bir kartın ya da etiketin içindeki çipte saklanan bilgiyi radyo dalgasıyla okuyan sistemdir; açılımı Radio Frequency Identification, Türkçesi radyo frekansıyla tanımlamadır. Sistem üç parçadan oluşur: etiket, okuyucu ve yazılım. Barkodun aksine görüş hattı gerekmez. Okuma mesafesi frekansa göre birkaç santimetreden birkaç metreye kadar değişir.

RFID ne demek? Açılımı ve parçaları

RFID, İngilizce Radio Frequency Identification sözcüklerinin baş harfleridir; "radyo frekanslı tanımlama" diye de çevrilir. Her RFID sisteminde üç parça vardır:

  • Etiket: bilgiyi taşıyan çip ve ona bağlı antendir. Kart, yapışkan etiket, anahtarlık, bileklik ya da hayvan küpesi biçiminde olabilir.
  • Okuyucu: radyo dalgası yayan ve etiketten dönen cevabı alan cihazdır. Kapıdaki kart okuyucu, depodaki el terminali ve telefonun NFC'si birer okuyucudur.
  • Yazılım: okunan numarayı bir işe çevirir; kapıyı açar, ürünü stoktan düşer, personelin giriş saatini kaydeder.

Etiketlerin çoğu pasiftir: pil taşımaz, çalışacak enerjiyi okuyucunun yaydığı alandan alır. Kapı kartlarının ve NFC kartvizitlerin şarj edilmemesinin sebebi budur. Kendi pili olan aktif etiketler daha uzaktan okunur ama daha pahalıdır; bu yüzden yalnız uzak mesafe takibi gereken işlerde kullanılır.

RFID nasıl çalışır?

Okuyucu belirli bir frekansta radyo dalgası yayar. Etiket bu alana girince anteni enerjiyi toplar, çip uyanır ve içindeki kimlik numarasını ya da veriyi geri gönderir. Okuyucu cevabı yazılıma iletir. Süreç bir saniyenin çok altında biter. Etiketin okuyucuya dönük olması gerekmez; plastik, kumaş ya da karton arkasından da okunabilir.

Barkoddan farkı burada. Barkodu okumak için kameranın ya da lazerin kodu görmesi gerekir; RFID etiketi kolinin içinde ya da kartın plastiğinin altında olsa da okunur. UHF bandındaki RAIN sistemleri, RAIN Alliance'ın tanımına göre nesneleri birkaç santimetreden birkaç metreye kadar okur ve stok yönetimi, varlık takibi ve tedarik zincirinde kullanılır.

RFID frekansları: 125 kHz, 13,56 MHz ve UHF

RFID tek bir teknoloji değil, aynı fikri farklı frekanslarda uygulayan bir ailedir. Okuma mesafesini, etiketin metal ve sıvıdan ne kadar etkilendiğini ve hangi cihazın okuyabileceğini frekans belirler. Sanayi RFID üreticisi Pepperl+Fuchs'un kendi sistemleri için verdiği değerler şöyle:

BantFrekansOkuma mesafesiNerede kullanılır?Telefon okur mu?
LF (düşük frekans)125 kHz; hayvan kimliğinde 134,2 kHz10 cm'ye kadarEski kapı ve personel kartları, hayvan kimliği, metal ortamda makine parçasıHayır
HF (yüksek frekans)13,56 MHz30 cm'ye kadar; NFC'de tipik olarak 2 cmYeni kapı kartları, temassız ödeme, toplu taşıma kartı, NFC kartvizit ve etiketNFC'li telefon okur, çip türüne bağlı
UHF (ultra yüksek frekans)865-928 MHz6 m'ye kadarDepo ve lojistik, otopark ve geçiş sistemleri, kütüphaneHayır

Mesafeler okuyucunun gücüne, antenin büyüklüğüne ve etiketin türüne göre değişir; tablodaki rakamlar tek bir üreticinin sistemleri içindir, her sistem için sınır değildir. Genel eğilim şudur: frekans yükseldikçe okuma mesafesi uzar, metal ve sıvının etkisi artar. Aynı üretici 125 kHz sistemlerin metal ortamda en iyi sonucu verdiğini, UHF'nin ise metal ve sıvı yüzeylerin yanında en az uygun bant olduğunu yazar.

RFID kart nedir?

RFID kart, içinde RFID çipi ve anteni bulunan, çoğunlukla kredi kartı boyutunda plastik karttır. En bilinen örnekleri iş yeri giriş kartı, otel odası kartı, site ve otopark kartı, yemekhane ve personel kartıdır. Kartın üstünde çoğu zaman bir yazı yoktur; içindeki çip bir kimlik numarası taşır ve kapıdaki sistem bu numarayı tanıyıp tanımadığına bakar.

Piyasada iki tür RFID kart yaygındır:

  • 125 kHz kartlar: daha eski ve ucuz sistemlerdir. Çoğu yalnız bir kimlik numarası taşır, şifreleme içermez.
  • 13,56 MHz kartlar: MIFARE gibi çip aileleriyle çalışan, bellek ve şifreleme taşıyabilen kartlardır. Otel, kampüs ve yeni geçiş sistemlerinde yaygındır.

Proximity kart adı da aynı ürün için kullanılır: okuyucuya yaklaştırılarak okunan kapı ve personel kartı demektir (proximity, İngilizcede yakınlık). Proximity kart alacak ya da yedek kart isteyecekseniz önce sisteminizin hangi frekansta çalıştığını öğrenin. Tek frekanslı bir 125 kHz okuyucu 13,56 MHz kartı tanımaz, tersi de geçerlidir. Bu bilgi okuyucunun etiketinde ya da sistemi kuran firmada bulunur.

RFID etiket nedir?

RFID etiket, çip ve antenin ince bir yapışkan ya da kâğıt katmana yerleştirilmiş hâlidir. Koliye, ürüne, demirbaşa ya da araca yapıştırılır. Depoda raftaki ürünleri saymak, demirbaşın yerini takip etmek ve kütüphanede kitap ödünç vermek gibi işlerde kullanılır. Uzaktan okunması gereken bu işlerde çoğunlukla UHF etiket seçilir.

Telefonla okunan etiket ise başka bir türdür. NFC etiket, RFID'nin 13,56 MHz'lik NFC kolunda çalışır ve telefona dokununca bir web adresi, Wi-Fi bilgisi ya da kişi kartı açar. Masaya, vitrine ya da ürüne yapıştırılan bu etiketleri işletmeler için NFC etiket hizmetimizde anlattık.

RFID ile NFC arasındaki fark

NFC, RFID ailesinin 13,56 MHz'de çalışan ve telefonlar için standartlaşmış koludur. NFC Forum'a göre NFC'nin tipik menzili 2 cm'ye kadardır. Kısa menzil bilinçli bir seçimdir: kartı ya da telefonu gerçekten yaklaştırmadan işlem başlamaz.

ÖzellikRFID (genel)NFC
Frekans125 kHz, 13,56 MHz ya da UHFYalnız 13,56 MHz
Okuma mesafesiSantimetrelerden metrelereTipik olarak 2 cm'ye kadar
OkuyucuKapı okuyucusu, el terminali, geçiş anteniNFC'li telefon ya da NFC okuyucu
Kim okur?Yalnız o sisteme kurulmuş okuyucuNFC'li herhangi bir telefon
Tipik işGeçiş, stok, lojistikÖdeme, kartvizit, etiket

Kısacası her NFC bir RFID'dir, ama her RFID NFC değildir. NFC'nin günlük kullanımlarını NFC nedir yazısında, NFC kartın iç yapısını NFC kart nedir ve nasıl çalışır yazısında anlattık.

Telefon RFID kartı okur mu?

Telefon yalnız 13,56 MHz'de çalışan ve tanıdığı çip türündeki kartları okur. NFC'li bir telefon için durum şöyle:

  • Okur: NFC kartvizit, NFC etiket ve NTAG ya da MIFARE Ultralight gibi açık çipler.
  • Kısmen okur: MIFARE Classic gibi kapalı sistem kartları. iPhone bunları okumaz; Android'de telefon modeline bağlıdır ve çoğu zaman kartın içeriği değil yalnız seri numarası görünür.
  • Okumaz: 125 kHz kapı kartları ve UHF etiketler. Telefonda bu frekansları okuyacak donanım yoktur.

Telefonunuzda NFC olup olmadığını NFC özellikli telefonlar listesinden, bilgisayara bağlanan okuyucuların hangi kartları okuduğunu NFC okuyucu nedir yazısından öğrenebilirsiniz. Çip ailelerinin farkı NFC çip nedir: NTAG213, NTAG215 ve NTAG216 yazısında.

RFID kart kopyalanabilir mi?

Bazı eski kartlar teknik olarak çoğaltılabilir; 125 kHz kartların çoğu şifre taşımadığı için bu sistemler kopyalamaya karşı zayıftır. Şifreleme kullanan yeni 13,56 MHz sistemlerin kartı sıradan bir telefonla kopyalanamaz. Asıl mesele ise teknik değil: kart, sistemin sahibine, yani iş yerine, site yönetimine ya da otele aittir. Yedek ya da ek karta ihtiyacınız varsa sistemi yöneten kişiye başvurun. Başkasının kartını izinsiz çoğaltmak hukuki sorun doğurabilir.

Kapı kartını telefona aktarmak da çoğu zaman mümkün olmaz: telefon 125 kHz kartı hiç görmez, şifreli 13,56 MHz kartın içeriğini de çözemez. Bazı yeni geçiş sistemleri telefona kendi uygulamasıyla dijital anahtar verir; bu kartın kopyası değil, sistemin ayrıca verdiği bir yetkidir.

RFID nerelerde kullanılır?

  • Geçiş ve güvenlik: iş yeri, site, otel ve otopark kartları.
  • Depo ve lojistik: koli ve palet takibi, stok sayımı.
  • Kütüphane: kitap ödünç verme ve iade.
  • Hayvancılık: düşük frekanslı küpe ve kapsüllerle hayvan kimliği.
  • Ödeme ve ulaşım: temassız banka kartı ve toplu taşıma kartı.
  • Tanıtım: telefona dokununca bilgi açan NFC kartvizit ve NFC etiket.

NFC kartvizit hangi RFID türünü kullanır?

NFC kartvizit, RFID ailesinin bütün NFC'li telefonların okuduğu koluyla çalışır. PVC kartlarımızda NXP'nin NTAG213 çipi bulunur; çip 13,56 MHz'de çalışır, pil taşımaz ve telefona dokununca dijital profilinizin adresini açar. Kapı kartından farkı, kapalı bir sisteme değil herkesin telefonuna konuşmasıdır: karşınızdakinin uygulama indirmesi gerekmez. Kart, malzeme ve fiyat için NFC kartvizit sayfamıza bakın.

Sıkça Sorulan Sorular

RFID açılımı nedir?

RFID, Radio Frequency Identification sözcüklerinin kısaltmasıdır. Türkçesi radyo frekansıyla tanımlamadır.

RFID ne işe yarar?

Bir nesneyi, kartı ya da hayvanı dokunmadan ve görmeden tanımaya yarar. Kapı açmak, stok saymak, ödeme almak ve kitap ödünç vermek en yaygın kullanımlarıdır.

RFID etiketi pil ister mi?

Pasif etiketler pil istemez; enerjiyi okuyucudan alır. Kartların ve etiketlerin çoğu pasiftir. Kendi pili olan aktif etiketler uzak mesafe takibinde kullanılır.

RFID ile NFC aynı şey mi?

Hayır. NFC, RFID'nin 13,56 MHz'de çalışan ve telefonlar için standartlaşmış bir koludur. Her NFC bir RFID'dir, her RFID NFC değildir.

Telefonla RFID kart okunur mu?

NFC'li telefon yalnız 13,56 MHz kartların bir bölümünü okur. 125 kHz kapı kartlarını ve UHF etiketleri okuyamaz.

Proximity kart ile RFID kart aynı mı?

Proximity kart, okuyucuya yaklaştırılarak okunan RFID kartın günlük adıdır. 125 kHz ya da 13,56 MHz olabilir; hangisi olduğunu sistemi kuran firma söyler.

Hangi RFID'ye ihtiyacınız var?

Kapı ve personel kartı arıyorsanız sisteminizin frekansını öğrenin ve kartı o sistemi kuran firmadan alın. Depo ve stok için UHF etiket ve el terminali gerekir. Telefona dokununca iletişim bilgilerinizi, web sitenizi ya da menünüzü açan bir kart ya da etiket istiyorsanız aradığınız NFC'dir. Gaziantep'te ürettiğimiz NFC kartvizitler için siparişinizi sipariş sayfasından verebilir, sorularınızı bize yazabilirsiniz.